Trong thời đại công nghệ số phát triển như vũ bão, điện thoại thông minh và các thiết bị di động đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của giới trẻ. Ánh sáng xanh từ màn hình điện thoại, những thông báo tin nhắn liên tục, hay những cuộc trò chuyện kéo dài đến tận đêm khuya đã khiến giấc ngủ trở thành một thứ xa xỉ. Vậy, vì sao giới trẻ lại khó ngủ đến vậy?
Nguyên nhân
Trong những năm tháng thời thiếu niên, đồng hồ sinh học của ta được “cài đặt” để ngủ muộn vào ban đêm và thức dậy vào buổi sáng. Sự thay đổi này xảy ra là do ở tuổi vị thành niên, não của ta sẽ tiết ra hormone melatonin (loại hormone giúp điều hòa đồng hồ sinh học) vào ban đêm trễ hơn so với người lớn và trẻ nhỏ, bởi lẽ đó ta có thể giải thích cho việc vì sao thanh thiếu niên thường thức khuya mặc cho việc họ phải đến trường sớm vào sáng hôm sau.
Và đôi khi, chính vì sự chậm trễ trong việc tiết ra hormone melatonin cũng làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới những hoạt động trong đời sống của một người. Trong những trường hợp đó nó được gọi là hội chứng rối loạn giấc ngủ bị trì hoãn (delayed sleep phase syndrome, DSPS) hoặc hội chứng "cú đêm" (“night owl” syndrome).
Đây không phải là lý do duy nhất giải thích cho triệu chứng khó ngủ ở thanh thiếu niên. Ánh sáng từ các thiết bị điện tử cũng làm chậm sự giải phóng melatonin, làm cho việc ngủ trở nên khó khăn hơn. Vì vậy, các bạn trẻ có thói quen sử dụng các thiết bị điện tử vào ban đêm lại càng làm tình trạng khó ngủ nghiêm trọng hơn.
Rất nhiều người bị mất ngủ - khó ngủ hoặc khó duy trì giấc ngủ. Nhiều yếu tố có thể làm ảnh hưởng đến giấc ngủ của bạn, như :
-Cảm thấy không thoải mái hoặc bị bệnh (sổ mũi, đau đầu,...)
-Không gian ngủ không thoải mái (một căn phòng ngủ quá nóng, lạnh, sáng hoặc ồn ào)
-Căng thẳng hoặc lo lắng, như lo lắng về trường học, mối quan hệ, hoặc những vấn đềvới gia đình
-Vấn đề sức khỏe tâm lý, như trầm cảm hoặc rối loạn căng thẳng sau chấn thương (post-traumatic stress disorder, PTSD)
-Một số loại thuốc.
-Thói quen ngủ ít.
LÀM CÁCH NÀO ĐỂ TÔI NGỦ NGON HƠN?
Nếu bạn không ngủ đủ vào ban đêm, nên xem lại thói quen ngủ của mình. Đặt ra khung giờ để ngủ và thức. Nếu bạn biết bạn phải thức dậy vào lúc nào vào buổi sáng, hãy đếm ngược ít nhất 8 giờ sau đó. Cố gắng tuân thủ lịch trình càng gần càng tốt, ngay cả vào cuối tuần.
Dưới đây là một số lời khuyên cho giấc ngủ ngon hơn:
-Tạo một không gian ngủ tối, mát mẻ và yên tĩnh.
-Đừng để TV hay thiết bị điện tử trong phòng ngủ.
-Khoảng một giờ trước khi đi ngủ, để bài tập về nhà qua một bên và tắt tất cả thiết bị di động (TV, máy tính, và những thiết bị cầm tay khác). Tắt hoặc để chế độ im lặng cho điện thoại di động. Nên sạc điện thoại bên ngoài phòng.
-Hãy thử tạo dựng một thói quen giúp đầu óc thư giãn trước khi đi ngủ, chẳng hạn như ngâm mình trong bồn hoặc đi tắm, đọc sách, nghe nhạc, hoặc thiền định trước khi ngủ.
-Tránh tiêu thụ caffeine (có trong cà phê, trà, soda, nước tăng lực, và sô cô la) vào cuối buổi chiều và buổi tối.
-Tập thể dục thường xuyên (không tập quá sát thời gian đi ngủ).
-Nếu bạn rất mệt mỏi trong ngày, hãy ngủ ít hơn 1 tiếng vào buổi chiều sớm. Tuy nhiên, ngủ dài hơn 1 tiếng hay ngủ muộn hơn càng khiến giấc ngủ ban đêm của bạn khó khăn hơn.
-Nhận sự tư vấn từ bác sĩ nếu bạn khó rơi vào hay duy trì giấc ngủ, ngáy hầu hết các đêm, hoặc cả khi bạn cảm thấy mình đã ngủ đủ giấc nhưng vẫn mệt mỏi vào ban ngày.
Overall
Có thể thấy, việc khó ngủ đã trở thành một vấn đề phổ biến trong giới trẻ hiện nay. Các nguyên nhân gây ra tình trạng này vô cùng đa dạng và phức tạp, đan xen giữa yếu tố tâm lý và sinh lý. Để giải quyết vấn đề này, cần có sự phối hợp của nhiều bên, từ gia đình, nhà trường, xã hội đến chính bản thân mỗi người. Việc xây dựng một lối sống lành mạnh, cân bằng giữa học tập, làm việc và nghỉ ngơi là điều cần thiết để đảm bảo sức khỏe và tinh thần tốt nhất.